Codziennik Zadumanej #77: Piżama w szkole? A może właśnie tak wygląda lekcja empatii!
Od razu się przyznam, że ja dzisiaj w piżamie nie przyszłam. I trochę żałuję! Miałam basen, tylko dwie godziny zajęć, a do tego listopadowa pogoda zdecydowanie nie zachęcała do spacerowania w stroju nocnym. Musiałabym się przebierać, kombinować i organizować dodatkową garderobę, więc ostatecznie postawiłam na zwyczajny strój. Ale już teraz zapowiadam, że jeśli za rok znowu będziemy obchodzić Dzień Piżamy, zamierzam wziąć w nim udział. I kto wie, może nawet wybiorę sobie specjalną piżamę na tę okazję? W końcu nauczycielka też ma prawo do odrobiny modowej ekstrawagancji. Tylko że za tym całym piżamowym zamieszaniem kryje się coś znacznie ważniejszego.
Dzień Piżamy nawiązuje do ogólnopolskiej inicjatywy charytatywnej Fundacji „Gdy Liczy się Czas”, która wspiera dzieci chorujące na nowotwory oraz ich rodziny. Piżama jest tutaj symbolem szczególnym. Dla nas kojarzy się z odpoczynkiem, ciepłym łóżkiem, spokojnym wieczorem i przyjemnym leniuchowaniem. Dla wielu dzieci przebywających przez długi czas w szpitalach jest codziennym ubraniem, w którym przechodzą badania, zabiegi i leczenie. I właśnie o tym warto dzisiaj pamiętać.
Kiedy zdrowe dziecko zakłada piżamę do szkoły, robi coś nietypowego, może nawet trochę zabawnego. Ale jeśli przy okazji dowie się, dlaczego organizowane są takie akcje, zaczyna rozumieć, że nie wszystkie dzieci mają możliwość spędzania swoich dni w szkolnej ławce, na boisku czy podczas zabawy z kolegami. Że są rówieśnicy, dla których zwyczajny dzień w szkole jest marzeniem, a nie codziennością. I właśnie dlatego tak bardzo lubię podobne inicjatywy.
Wiem, że czasami rodzice mają już serdecznie dosyć tych wszystkich szkolnych dni tematycznych. Raz trzeba przygotować coś pomarańczowego, innym razem założyć dwie różne skarpetki, później pojawiają się kapcie, przebrania, określone kolory ubrań i kolejne pomysły. Człowiek rano ledwo zdąży zrobić śniadanie, znaleźć drugi but i przypomnieć dziecku o zabraniu stroju na wychowanie fizyczne, a tutaj jeszcze okazuje się, że właśnie dzisiaj należało przyjść w czymś zupełnie innym.
Rozumiem to doskonale. Sama pracuję w szkole i wiem, że organizacja nawet pozornie prostego wydarzenia potrafi wymagać dodatkowego wysiłku. Nauczyciele również czasami wzdychają, kiedy pojawia się informacja o kolejnej akcji. Bo przecież jest program do zrealizowania, są sprawdziany, dokumentacja, wycieczki, zebrania i cała reszta szkolnej codzienności. A tu jeszcze trzeba pamiętać, że w środę wszyscy mają przyjść w piżamach. Tylko że ja patrzę na to trochę inaczej.
Jeśli taka inicjatywa ma sens, jeśli uczy dzieci czegoś dobrego, jeśli pomaga im dostrzec drugiego człowieka, to naprawdę warto znaleźć dla niej miejsce w szkolnym kalendarzu. Nie każda ważna lekcja musi odbywać się przy otwartym podręczniku. Czasami wystarczy jedna rozmowa, jeden symboliczny gest, jedno nietypowe wydarzenie, żeby dziecko zaczęło zadawać pytania, których wcześniej nawet nie przyszłoby mu do głowy zadać.
Dlaczego niektóre dzieci tak długo przebywają w szpitalu? Czy mogą się tam bawić? Czy tęsknią za szkołą? Czy mają przy sobie rodziców? Czy się boją? Czy można zrobić coś, żeby było im choć trochę przyjemniej? Właśnie od takich pytań zaczyna się empatia.
Nie oczekuję oczywiście, że drugoklasista po jednym Dniu Piżamy zrozumie wszystkie trudności związane z ciężką chorobą. Nie musi też znać medycznych szczegółów ani słuchać opowieści, które mogłyby go przestraszyć. Wystarczy, że zacznie dostrzegać, iż gdzieś są dzieci, które przeżywają coś bardzo trudnego. I że nawet jeśli nie możemy osobiście zmienić ich sytuacji, możemy okazać im życzliwość, zainteresowanie i solidarność.
Bo przecież nie zawsze jesteśmy w stanie pomóc w taki sposób, w jaki najbardziej byśmy chcieli. Nie potrafimy sprawić, żeby wszystkie chore dzieci natychmiast wyzdrowiały. Nie możemy zabrać im bólu, strachu ani niepewności. Możemy jednak wspierać organizacje, które pomagają małym pacjentom i ich rodzinom. Możemy pamiętać o nich w modlitwie, rozmawiać o ich potrzebach i uczyć najmłodszych, że cierpienie drugiego człowieka nie powinno być nam obojętne. A przede wszystkim możemy wychowywać dzieci na ludzi, którzy potrafią zauważyć kogoś poza własnym światem.
I tutaj dochodzę do czegoś, co jest dla mnie szczególnie ważne. Bardzo zależy mi na tym, żeby moi uczniowie byli dobrymi ludźmi. Oczywiście chcę, żeby pięknie czytali, sprawnie liczyli, poprawnie pisali i zdobywali wiedzę. Cieszę się z ich sukcesów, postępów i coraz większej samodzielności. Ale równie mocno zależy mi na tym, żeby potrafili komuś pomóc, pocieszyć kolegę, zauważyć smutek drugiej osoby i zrozumieć, że nie wszyscy mają w życiu jednakowo łatwo.
Bo można znać tabliczkę mnożenia, doskonale rozpoznawać części mowy i bezbłędnie rozwiązywać zadania, a jednocześnie nie umieć dostrzec człowieka, który potrzebuje wsparcia. A przecież szkoła ma przygotowywać dzieci do życia wśród innych ludzi.
Dlatego nie przeszkadzają mi różne skarpetki, kolorowe ubrania, dni życzliwości, akcje charytatywne i wszystkie te pomysły, które czasami wywołują przewracanie oczami wśród dorosłych. Oczywiście pod warunkiem, że za wydarzeniem stoi jakiś sens, a udział jest dobrowolny. Bo nie każde dziecko lubi się przebierać, nie każde czuje się swobodnie w nietypowym stroju i nie każde ma ochotę zwracać na siebie uwagę. I to również trzeba uszanować. Empatii przecież nie można uczyć poprzez zmuszanie kogokolwiek do czegoś, co wywołuje w nim dyskomfort.
Sama piżama nikogo nie uczyni bardziej wrażliwym. Ale rozmowa, która towarzyszy jej założeniu, może już wiele zmienić.
Pomyślałam sobie dzisiaj, że my, dorośli, czasami zbyt szybko oceniamy takie szkolne inicjatywy przez pryzmat dodatkowego obowiązku. Kolejna rzecz do zapamiętania, kolejne przygotowanie, kolejna wiadomość w dzienniku. Tymczasem dla dziecka może to być wydarzenie, które zapamięta na długo. Może pierwszy raz usłyszy o rówieśnikach spędzających długie tygodnie w szpitalu. Może po powrocie do domu zapyta rodziców, czy można jakoś pomóc. A może po prostu następnym razem, kiedy spotka kogoś chorego, okaże mu więcej zrozumienia.
Nie wiemy, które z naszych codziennych działań pozostaną w dziecięcej pamięci. Czasami przygotowujemy wspaniałe lekcje, starannie dobieramy materiały i wymyślamy niezwykłe zadania, a dziecko po latach pamięta zupełnie inny moment. Jakąś rozmowę, drobny gest, wspólną akcję albo sytuację, w której po raz pierwszy poczuło, że może zrobić coś dobrego dla drugiego człowieka. I właśnie dlatego uważam, że warto.
Nie musimy organizować wielkich przedsięwzięć, żeby uczyć wielkich wartości. Czasami wystarczy pozwolić dzieciom przyjść do szkoły w piżamach i opowiedzieć im, dlaczego ten dzień jest ważny. Bez wielkich przemówień, bez nadmiernego patosu, za to z życzliwością i zrozumieniem.
A ja mam już postanowienie na przyszły rok. Jeśli Dzień Piżamy znowu pojawi się w naszym szkolnym kalendarzu, zamierzam wziąć w nim udział. I tym razem nie będzie żadnych wymówek związanych z basenem, pogodą ani koniecznością przebierania się. ,Chociaż przyznam, że mam pewną obawę. Gdybym przyszła do szkoły w swojej ulubionej piżamie, a za oknem byłby taki listopadowy mrok jak dzisiaj, mogłabym odruchowo zacząć rozglądać się za fotelem, kocem i dzbankiem herbaty.
A gdyby jeszcze ktoś zaproponował chwilę ciszy i dobrą książkę, to naprawdę nie wiem, czy przypomniałabym sobie, że jestem w pracy. Na szczęście moi drugoklasiści z pewnością szybko sprowadziliby mnie na ziemię. I dobrze. Bo właśnie wśród nich jest moje miejsce. Wśród dzieci, które każdego dnia uczą się czegoś nowego, a ja razem z nimi.
Dzisiaj przypomnieliśmy sobie o czymś szczególnie ważnym. Że nawet mały gest może mieć wielkie znaczenie, a życzliwość naprawdę warto ćwiczyć od najmłodszych lat. Choćby zaczynając od zwyczajnej piżamy.
.png)
Komentarze
Prześlij komentarz
Pozostaw po sobie ślad :) Będę wdzięczna :)